قومى هستند كه اگر شرّ جنگ دندان‌هاى خودش را به آنها نشان دهد ، به صورت جمعى و انفرادى به سويش مىشتابند . و هنگامى كه به كمك برادر خويش مىروند هيچ دليل و برهانى از وى نمىخواهند . ( 1 ) آيا اعراب در قبل از اسلام تمدنى داشته‌اند ؟ شكى نيست كه قبل از اسلام در جزيرة العرب تمدن‌هايى وجود داشته است ؛ ولى اينها در بعضى از نقاط شبه جزيره بوده است نه در تمام آن ؛ همانند تمدن قوم سبأ . اصحاب سدّ مأرب در يمن داراى تمدنى بوده‌اند كه جاى انكار نيست . علاوه بر آنچه كه در تورات موجود و در نوشته‌هاى « هرودوت » و « ارتميدور » ؛ از مؤرخان بزرگ يونانى در قبل از ميلاد ؛ دربارهء تمدن قوم سبأ آمده است ؛ مورّخ شهير اسلامى ، مسعودى در اين باره مىگويد : ( 2 ) « مورخان تاريخ قديم نقل كرده‌اند كه سرزمين سبأ از سرسبزترين و ثروتمندترين و پرباران‌ترين مناطق يمن بوده است و بيشترين باغ‌ها و جنگل‌ها و كشتزارها را در برداشته است كه داراى ساختمان‌هاى زيبا و درختان درهم فرو رفته بوده است و سرچشمه‌هاى پرآب و نهرهاى فراوانى در آن جارى بوده است و تمام مسيرهاى داخل و خارج شهر زيبا و دلنشين بوده است و هر سواره و پياده‌اى كه از شهرشان مىگذشته است ، از اوّل تا آخر چهرهء آفتاب را نمىديده است ؛ زيرا درختان درهم فرو رفته و ساختمان‌هاى بلند ، مانع از اين مىشدند كه نور آفتاب به زمين برسد . اهل سبأ در راحتى كامل و در بهترين حالت ممكن زندگى مىكردند و سرزمين‌هايشان سرسبزترين و خوش‌آب‌وهواترين بخش‌هاى منطقه بود و زبانزد عام و خاص در مورد شوكت و منزلت بودند و سرزمينشان ضرب المثل شده بود . آنها داراى روشى جوانمردانه و فضائل اخلاقى فراوانى بودند و تا حد امكان سعى مىكردند كه برترى خويش را در همهء زمينه‌ها به اثبات برسانند . با همين موقعيت سال‌هاى طولانى را گذراندند و هيچ پادشاهى با آنها به دشمنى برنخاست مگر اين كه او را زمين‌گير كردند و هيچ جبّارى لشكرش را به سوى آنها نفرستاد ، مگر آن كه آن را درهم شكستند . به دنبال آن تمام سرزمين‌هاى اطراف تابع ايشان شده بودند و سرسپردگى در مقابل ايشان را پذيرفته بودند و آنها به تاج زمين تبديل گرديده بودند » . « 1 »

--> ( 1 ) . مروج الذّهب ، ج 2 ، ص 161 .